Nguồn gốc hình thành của bộ bài Karuta

Karuta, một loại bài truyền thống của Nhật Bản, bắt nguồn từ một bộ bài phương Tây do một thương gia người Bồ Đào Nha mang đến vào thế kỷ 16. Nhưng theo thời gian, những lá bài đó đã bị người Nhật sửa đổi để trở thành Karuta của hiện tại.

Karuta ban đầu được lấy cảm hứng từ Kai-Awase (貝合わせ), một trò chơi có từ thời Heian (794 - 1185). Vỏ sò được vẽ bằng những hình ảnh phức tạp, thường là những bức vẽ trong "Truyện kể về Genji". Nhiệm vụ của người chơi là tìm các cặp vỏ sò có hình ảnh tương ứng.

KARUTA Nét văn hóa truyền thống lâu đời của Nhật Bản

Quân bài Karuta có hình chữ nhật, nhỏ bằng lòng bàn tay, thay vì in hình quý tộc phương Tây như quân bài phương Tây, Karuta sẽ mang hình ảnh của 100 nhà thơ Nhật Bản.

Trên mặt bài còn được vẽ nhiều hình ảnh độc đáo như con vật, hoa lá, câu ca dao, tục ngữ hay những hình vẽ cổ của Nhật Bản. Nếu như các lá bài Tây như J, Q, K có hình ảnh của các quý tộc phương Tây thời cổ đại thì ở bộ bài Karuta chúng ta sẽ bắt gặp hình ảnh của 100 nhà thơ nổi tiếng Nhật Bản.

Karuta chia thành 3 loại chính: Uta garuta, Iroha karuta và Hanafuda.

Phân loại bộ bài Karuta 

Uta garuta

Uta Garuta là bộ bài chứa 100 bài thơ cổ làm theo thể Tanka (dài 5 câu, 35 âm tiết), gồm 2 loại thẻ: Yomifuda chứa hình ảnh nhân vật, tên nhân vật và bài thơ, Torifu Da chứa những dòng cuối của bài thơ. Quản trò sẽ ngâm bài thơ trong lá Yomifuda và người chơi cần tìm ra thẻ Torifuda ghi nửa sau tương ứng. Đây được đánh giá là loại bài Karuta khó chơi nhất.

Trò chơi sử dụng hai loại thẻ:

  • Yomifuda (読札?): Một trăm thẻ đọc có hình nhân vật, tên nhân vật và một bài thơ trên mỗi thẻ.
  • Torifuda (取り札?): Một trăm lá bài trong nửa sau của bài thơ.

Iroha garuta

Loại bài này xuất hiện từ thời Edo (1603 - 1868), thường được dùng cho trẻ em chơi. Một bộ bài tây có tổng cộng 96 quân bài, trong đó có 48 quân bài in câu châm ngôn (Yomifuda), các quân bài còn lại in hình chữ Hiragana ở góc trên cùng (Torifu Da).

Iroha Garuta có 96 lá bài, một nửa là tục ngữ và nửa còn lại là hình ảnh tượng trưng. Người quản trò sẽ đọc to thành ngữ trong thẻ và nhiệm vụ của những người còn lại là nhanh chóng tìm ra thẻ phù hợp.

Hanafuda

Hanafuda là một bộ bài 48 lá với các loài hoa, cây cối và động vật tượng trưng cho 12 tháng trong năm, mỗi tháng 4 lá. Hanafuda cũng có 4 bộ giống như bộ bài Tây, đó là: Kasu (1 điểm, 2 đến 3 lá Kasu mỗi tháng), Tanzaku (5 điểm, 5 lá), Tane (10 điểm, 9 lá) và Hikari (20 điểm), 5 thẻ). Mỗi trận đấu có khoảng 12 ván và mỗi ván kéo dài từ 2 đến 5 phút, người có số điểm cao nhất sẽ giành chiến thắng.

Bộ bài Karuta có phổ biến trên truyền thông không?

Ngày nay, Karuta ngày càng phổ biến hơn trên các phương tiện truyền thông và được người Nhật đánh giá là một nét văn hóa thu hút du khách quốc tế. Trên các phương tiện thông tin đại chúng từ quy mô nhỏ đến lớn, Karuta được biết đến qua các bộ phim, anime, manga nổi tiếng như: Chihayafuru hay Conan movie 21. 

Có thể thấy, Karuta không chỉ được người dân Nhật Bản yêu thích thôi mà cả các nước khác trên thế giới cũng yêu thích không kém.  Không chỉ mang tính giải trí mà những lá bài Karuta đẹp mắt đã trở thành trò chơi rèn luyện trí nhớ và là nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người dân Nhật Bản.

Bạn có đang nôn nóng muốn chinh phục những lá bài Karuta để xem có đặc sắc như lời đồn. Vậy thì còn ngại gì mà không thử sức ngay. Thú vị lắm đó!